W programie Horyzont Europa zasady dotyczące udziału partnerów spoza Unii Europejskiej podlegają regularnym aktualizacjom. W ostatnich miesiącach Komisja Europejska wprowadziła ważne zmiany dotyczące współpracy ze Szwajcarią oraz Chinami, które mają zastosowanie już w tegorocznych konkursach. Prosimy o szczególną uwagę przy planowaniu konsorcjów projektowych oraz weryfikację kwalifikowalności partnerów zagranicznych.
Aktualne zasady dotyczące kwalifikowalności krajów trzecich
Program Horyzont Europa pozostaje otwarty na udział instytucji z całego świata. Jednak kwalifikowalność partnerów spoza UE oraz możliwość finansowania ich udziału są precyzyjnie opisane w dokumencie General Annexes, w szczególności w rozdziale B – Kwalifikowalność. Znajdują się tam:
- lista krajów uprawnionych do udziału,
- informacje o ograniczeniach dotyczących wybranych państw i typów organizacji,
- wskazówki dotyczące finansowania partnerów spoza programu.
Szwajcaria – zmiana statusu na państwo stowarzyszone
Zakończone w listopadzie 2025 r. negocjacje umożliwiają Szwajcarii przejście ze statusu „kraju trzeciego” do pełnego uczestnictwa jako państwo stowarzyszone z Horyzontem Europa.
Do tej pory instytucje szwajcarskie mogły brać udział w projektach, jednak bez prawa do finansowania unijnego. Po podpisaniu umowy stowarzyszeniowej sytuacja ulegnie zmianie: Szwajcaria stanie się pełnoprawnym partnerem programu, a jej jednostki będą mogły korzystać ze środków HE na takich samych zasadach jak instytucje z UE.
W praktyce uczyni to Szwajcarię jednym z najbardziej aktywnych i skutecznych państw stowarzyszonych pod względem liczby uczestnictw i uzyskanych grantów.
Chiny – znaczące ograniczenia od 2026 r.
W odniesieniu do Chin obowiązują natomiast daleko idące restrykcje. Od 2026 roku:
- instytucje z Chin nie mogą uczestniczyć w większości konkursów w ramach Horyzontu Europa,
- ograniczenia dotyczą nie tylko działań bliskich komercjalizacji (wcześniej wykluczonych), lecz także szerokiego zakresu konkursów badawczych.
Dodatkowo, na podstawie art. 22(6) Regulacji Horyzontu Europa, uczelnie wyższe w Chinach zarządzane przez lub podlegające Ministerstwu Przemysłu i Technologii Informacyjnych (MIIT) są całkowicie wyłączone z udziału we wszystkich działaniach programu.
Decyzja ta jest związana z:
- realizowaną przez Chiny strategią civil-military fusion,
- ryzykami dla bezpieczeństwa UE,
- cywilnym charakterem programu Horyzont Europa.
Wyłączenie to ma charakter całościowy i dotyczy wszystkich typów działań w programie.
Rekomendacje dla wnioskodawców
Aby zapewnić kwalifikowalność konsorcjum, w projektach należy uwzględniać wyłącznie partnerów spełniających aktualne wymogi programu. Jest to szczególnie ważne przy planowaniu długoterminowych partnerstw międzynarodowych.
Zalecamy bieżące monitorowanie:
- General Annexes do Programu Pracy 2026,
- ogłoszeń konkursów publikowanych na portalu Funding & Tenders.
Aktualne dokumenty programowe dostępne są tutaj:
👉 https://research-and-innovation.ec.europa.eu/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/horizon-europe/horizon-europe-work-programmes_en