Sztuczna inteligencja staje się coraz powszechniej wykorzystywanym narzędziem w procesie przygotowywania wniosków o dofinansowanie projektów badawczych. Eksperci podkreślają jednak, że choć AI może wspierać poprawę jakości tekstu i struktury aplikacji, jej nieodpowiednie użycie może skutkować tworzeniem treści powierzchownych, niespójnych lub trudnych do obrony przed ewaluatorami.
Zgodnie z aktualnym stanowiskiem Komisji Europejskiej, pełna odpowiedzialność za treść, rzetelność oraz zgodność wniosku z zasadami konkursu spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Komisja wymaga przy tym transparentności w zakresie wykorzystania narzędzi AI – aplikujący powinni jasno wskazać, z jakich rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji korzystali oraz w jakim zakresie wspierały one proces przygotowania dokumentacji. KE nie wprowadza zakazu stosowania AI, kładąc nacisk na jej świadome, etyczne i odpowiedzialne użycie.
W opublikowanych wytycznych pt. „Living guidelines on the responsible use of generative AI in research” Komisja Europejska wskazuje kluczowe zasady bezpiecznego korzystania z generatywnej sztucznej inteligencji, w tym:
- konieczność krytycznej weryfikacji treści generowanych przez AI,
- zapewnienie poprawności cytowań i unikanie ryzyka nieświadomego plagiatu,
- zachowanie poufności danych wrażliwych podczas korzystania z narzędzi opartych na AI.
Jednocześnie ewaluatorzy oceniający projekty w ramach programu Horyzont Europa zostali zobowiązani do tego, aby nie dyskwalifikować wniosków wyłącznie z powodu użycia AI, o ile proces ten był transparentny i zgodny z obowiązującymi zasadami etycznymi.
Komisja Europejska rekomenduje naukowcom oraz instytucjom przygotowującym wnioski projektowe zapoznanie się z pełną treścią europejskich wytycznych oraz dostępną broszurą informacyjną (factsheet) dotyczącą odpowiedzialnego stosowania AI w badaniach naukowych. Pozwoli to ograniczyć ryzyko błędów merytorycznych i formalnych na etapie oceny projektów.